Lìngua e cultura sarda

Su meri de domu

Blogger: is4morus
Nome: Ivo Murgia
Amigau cun su blog friulanu "Il furlanist"

  • Contattami
  • Il mio profilo
  • Linkami

Fotografias

arcapilloni arcapilloni
Vedi altri media

Genias

Funt agiudendi

Feeds

  • RSS 2.0
  • ATOM 0.3
  • Powered by Splinder

Contadori

abisitau *loading* bortas

29/01/2007

isdotus
CUNCURSU "SU MUTETU" IN CUARTU
 

In Cuartu Sant'Aleni sa primu editzioni de su prèmiu literàriu "Su Mutetu". Unu prèmiu nou chi at bòfiu s'Assessorau a is Polìtigas po su Spetàculu, Connotu e Lìngua Sarda e chi at finantziau sa lei sarda 26/97. Unu prèmiu chi si ndi stàllat de totu is atrus ca est po mutetus sceti, est a nai po su cantu de sei de is cantadoris campidanesus imprestau in custa ocasioni a totu is poetas "a taulinu". Su Mutetu, s'urrei de sa cantada campidanesa, est sa forma mètrica improvisada prus cumplessa e arrefinada chi teneus in Sardìnnia i est una cumpositzioni chi teneus nosu sceti in totu su mundu e pròpiu po cussu a is cantadoris campidanesus ddus tzèrriant a totu is cumbènnius internatzionalis anca chistiònant de cantu de sei.
Is interessaus ndi podint scarrigai su bandu de custu liòngiu:
Bandu "Su Mutetu"

Postu de: is4morus a is 14:31 | link | commenti (3)

25/01/2007

INCINGIAU SU BLOG DE "SARDEGNA RADIO"


Is de su giassu web "Sardegna Radio" ant incingiau unu blog nou po chistionai de mùsica sarda e po intendi su parri de totu is apassionaus asuba de sa mùsica sarda etotu e de is programas de s'arràdiu. Fait a lassai unu cumentu e a pigai parti a is fainas de su blog.
"Sardegna Radio" giai de unus cantu mesis est trasmitendi on line mùsica sarda de calidadi cun artistas e cantzonis de su connotu e programas de aprofondimentu apitzus de totu is chistionis de is traditzionis nostas e de sa mùsica sarda de oi, mancai in su surcu de s'antiga. Fait prexeri su biri chi una faina de calidadi cumenti e custa siat andendi beni, agiudendi a genti meda a cumprendi ita est sa mùsica de su connotu, su "clàssicu" dd'eus a nai, e sa mùsica moderna o etno-pop in sardu naraiddi su chi boleis, chi cun sa mùsica sarda prus sintzilla nc'apicìgat pagu. Custu poita in certus programas incapìtat de biri launeddas e cantu a tenori, chi càmbiant cussus puru no seu nendi cussu, impari a mùsica ligera in sardu chi a bortas presèntant, sèmpiri in italianu, po essi una "rilettura della tradizione". Sa chistioni est ca innantis de fai sa "rilettura" iat a tocai a si fai sa "lettura della tradizione" po sciri assumancu ita cosa est!
Sa gana e sa pressi de bessiri in sa televisioni fortzis ndi pìgat su tempus a sa voluntadi de studiai e de aprofondiri is chistionis. E no balit prus mancu sa tioria chi sa mùsica ligera in sardu, candu no est acumpangiada de stùdiu e de cuscièntzia, potzat agiudai a is piciocus a imparai su sardu o a ddu spainai, deu no nci creu prus de candu seu biendi chi su prus de custas trumas sardu no ndi chistiònant giai nudda e candu funt cantendi puru ddu pronùntziant aici mali su sardu chi ti faint pensai chi no dd'apant chistionau mai e chi siat sceti una moda de custus tempus.

Blog "Sardegna Radio"

Postu de: is4morus a is 16:50 | link | commenti (6)

23/01/2007

SU MASU BILÌNGUA

 
Cenàbara su 26 de Gennaxu de su 2007
 
Aposentu de su Cunsillu Cumunali de Su Masu
A is 6 de a meri'
 
Presentada de su Progetu "Su Masu Bilìngua"

Ant a pigai parti a s'atòbiu:
 
Walter Piscedda, Su Sìndigu
Solange Pes, Assessora a sa Cultura
Perdu Perra, Spertu e Ghiadori de su Progetu
Amos Cardia, Spertu de Bilinguismu.

Postu de: is4morus a is 14:03 | link | commenti

22/01/2007

Ministèriu de s'Istrutzioni Pùbrica - Dipartimentu po s'Istrutzioni
Cumunu de Cuartu Sant'Aleni - Assessorau a s'Istrutzioni Pùbrica e Assessorau a is Polìtigas po su Spetàculu, Connotu e Lìngua Sarda
Scola Mèdia Stadali "Porcu Satta" Cuartu Sant'Aleni

"Sa lìngua minoritària in s'imparu de sa scola"
Progetu didàticu "Sa lìngua... sa stòria"
L. 482/1999
 
Giòbia su 25 de Gennaxu de su 2007 a is 11
Guventu de Sant'Àgata
Bia Brigada Tàtari, Cuartu S. A.
 
Saludus:
Gigi Ruggeri, Sìndigu de Cuartu
Antoni Loddo, Funtzionàriu de su Ufìtziu Scolàsticu Arregionali de Sardìnnia
Nàssiu Mulas, Docenti Arresponsàbili de su Progetu.
 
Interventus apitzus de s'importàntzia de sa lìngua de minoria de sa bidda a s'Europa:
 
Elisabetta Dàvoli, Dirigidora de su Ministèriu de s'Istrutzioni Pùbrica
Gabriella Del Fiacco, Assessora a s'Istrutzioni Pùbrica de Cuartu,
Antoni Pani, Assessori a is Polìtigas po su Spetàculu, Connotu e Lìngua Sarda de Cuartu
M. F. Cossu, Funtzionàriu Ufìtziu Scolàsticu Arregionali de Sardìnnia
Savèriu Favre, Soprintendèntzia po is Benis e is Atividadis Culturalis de sa Baddi de Aosta
Làura Saudin, Soprintendèntzia po is Benis e is Atividadis Culturalis de sa Baddi de Aosta
Maria Morina, Dirigidora Scolàstica Istitudu Cumprensivu "Montemilius 3 Charvensod"
Àngela Accòncia, Docenti Arresponsàbili de su Programa "Sa lìngua... sa stòria" po sa Baddi de Aosta
Lisette Lacouture, Docenti Arresponsàbili de su Programa "Sa lìngua... sa stòria" po sa Baddi de Aosta
Ronald Boorsma, Docenti Arresponsàbili de su Programa "Sa lìngua... sa stòria" po sa Baddi de Aosta
Mateu Porru, Spertu de su Programa "Sa lìngua... sa stòria" po sa Sardìnnia
Bruna Siriu, Sperta de su Programa "Sa lìngua... sa stòria" po sa Sardìnnia
Gianluca Medas, Spertu de su Programa "Sa lìngua... sa stòria" po sa Sardìnnia
Mìriam Selis, Spertu de su Programa "Sa lìngua... sa stòria" po sa Sardìnnia.

Postu de: is4morus a is 17:35 | link | commenti (3)

18/01/2007

SU GIORRONNALI "MONSERRATO NEWS" SÈRRAT
de Francu De Fabiis

 
Custu mesi de Gennaxu est s’ùrtimu de bessida po s'arrivista mensili de Pauli "Monserrato News". Cun su nùmuru unu de ocannu, su de cuatrus annus de bessidas, est acabbada s’esperièntzia, nareus fintzas sa scumissa, de custus tres piciocus: Arrobbertu, Tarcìsiu e Francu, paulesus chi cun su "giorronnaledhu" de bidha funt arrennèscius a si fai fuedhai, ligi, ascurtai e sciri ca seu bius fra paulesus etotu e cun meda àtera genti de àterus logus, de s’Oropa e su mundu intreu.
Po cantu pertòcat sa chistioni de sa lìngua e sa cultura sarda, custus tres trabballadoris mannus e chentza de oràriu, dh’ant donau logu meda cun pàginis e pàginis. Eus biu fintzas is editzionis cuncodradas de issus po su sòtziu "Turistel" chi ant permìtiu de fai pubricatzionis de importu curturalli bonu, seu pensendi a is lìbburus de is cumèdias de Otàviu Congiu, is lìbburus de is contus, cumèdias e poesias de Albina Angioni e sa possibbilidadi chi ant donau a mei cun is pàginis de su giassu cosa insoru de ponni: is tesixedhas de is tres Maistraxus de Segundu Livellu chi apu fatu in s’Universidadi de Castedhu; is bandus po is bessidas de sa "Carta de Logu Istòriga e Limbìstiga de Sardìnnia"; is contus e faulaberus.
Su giorronnali arrennescit a si pagai de issu etotu, ma no fait prus po issus tres a trabballai po debbadas, e dh’ant fatu po meda tempus. Dispraxit ca po sa prenta pitica no nci siat logu po fai intendi is boxis de sa difarèntzia e de s’apartenèntzia a su mundu de is medas Macondo, mancai Pauli est gia unu pagu matuca, chi nci funt in Sardìnnia. Contras a sa globalizatzioni e s’omologatzioni de s’informatzioni, chi centu lillus nàsciant e centu scolas, giorronnalis, spannint.
Ma brintai e biei, bieus.
Monserrato News

Postu de: is4morus a is 09:33 | link | commenti (5)

16/01/2007

PIERSANDRO PILLONCA PREMIAU IN IGRÈSIAS


Cun grandu prexeri apu scìpiu chi ant donau unu prèmiu a su giornalistu de "Sardegna 1" po is programas suus in lìngua sarda. In Igrèsias at bintu su segundu prèmiu in su cuncursu "Premio Iglesias" po su traballu suu in sa televisioni sarda cun programas in sardu, modernus, beni fatus e chistionaus in unu bellu sardu puru. Unu prèmiu giustu a sa personi giusta, po sa professionalidadi sua e po s'impènniu siguru e cumbintu in s'amparu de sa lìngua sarda. Pròpiu de custas pàginis emu sinnalau sa netzessidadi de arreconnosci su traballu de "Sardegna 1" e de Piersandro Pillonca e, po sorti manna nosta, parit ca calincunu m'apat intèndiu e premiau dd'ant. Fatzu totu is augùrius e is cumprimentus a Piersandro po sighiri diaici, ca est andendi beni, sperendi chi in su mori chi at obertu issu si ddui incarrerint atrus giornalistus e televisionis puru, ca is fainas beni fatas in sardu no abàstant mai.
Antzis, nd'aprofitu imoi etotu po sinnalai finas unu programa nou in sardu in sa televisioni aristanesa "Nova Tv" ghiau de Marcellu Marras e Antoneddu Garau, duus professionistas capassus custus puru, su mèrcuris a is 9 oras e a is 11 a de noti, cun arrèpricras su domìnigu a is 3 e mesu, a pusti pràngiu.
In "Videolina" funt donendi fintzas "Sentidu" unu programa ghiau de Gianluca Medas cun intervistas in paricis biddas sardas, a bortas in sardu puru. Si dispraxit a ddu nai ma custu programa si cumbincit prus pagu, ca su meri 'e domu no chistiònat su sardu e is intervistaus biendi chi su presentadori no ndi fuèddat de sardu, bortas medas mancai cumentzendi in sardu, làssant sa lìngua insoru po s'italianu, faendisì intendi un'italianu totu atzòpia atzòpia in logu de unu bellu sardu, i est una làstima diaderus.
Apretziendiddi s'idei perou, mi permitu de consillai a Gianluca Medas de si sfortzai de prus a chistionai su sardu ca sa trasmissioni sua nd'iat a guadangiai meda e finas ca ddi dexit puru, send'èssiri parti de una famìllia chi est scrita a lìteras de oru in sa stòria de su tiatru in sardu.

Postu de: is4morus a is 09:13 | link | commenti (7)

11/01/2007

TZIU ANTONI E IS "GRIOTS"


S'atra di' apu intèndiu in s'arràdiu una nova curiosa: anca unu piciocu senegalesu, Cheikh Tidiane Diagne, est mandendi a innantis su traballu de Tziu Antoni Cucu. Tziu Antoni Cucu de Santu ‘Idu, po chini no ddu scit, fiat un'òmini curiosu issu puru, pensai ca giràt totu sa Sardìnnia bendendi lìburus in sardu, poesia prus de totu, arregortas, cantadas, ma finas tiatru e atrus traballus chi chistiònant de sa terra nosta. In totu is festas sardas, de Campidanu a Cabesusu, si cuncordàt sa parada cosa sua e si poniat a bendi. A bortas si ligiat o torràt a ligi calencunu lubureddu o arrexonàt cun sa genti de custu poeta o de cudda gara famada abarrada in s'arregordu de sa genti. A mei puru m'est incapitau de ddu chistionai prus de una borta a Tziu Antoni, s'idea chi mi ndi seu formau est de un'òmini corriatzu chi mancai no apat tentu vida fàcili s'est atacau a forti a sa terra sua, chentza 'e dd'arrosci mai de dda girai e de dda studiai po dda depi cumprendi in totu is caras suas. Candu si nd'est andau pagu genti dd'at arregordau, duas arrigas in is giornalis e in internet, pagu cosa. Oi, a su chi parit, est unu piciocu africanu a mandai a innantis is fainas suas. No sciu ita nd'at a cumprendi de is lìburus in sardu de Tziu Antoni, o cumenti dd'apat connotu a issu e a sa poesia in lìngua sarda o cumenti siat nàscia custa idea, crosidadi fortzis o apretu de traballai. E no at a essi nimancu sa pròpiu cosa giai chi no creu chi custu piciocu ndi potzat arrexonai de custus libureddus ma abàrrat su spantu po una nova de custa genia. S'eus a podi sfortzai de agatai un'arrelata cun is "griots", is contastòrias africanus, ma seu circhendi de cumprendi chi est una nova bona o mala.
Cumenti dda depeus pigai custa cosa chi unu traballu aici importanti ddu depat mandai a innantis unu stràngiu? Certu, oindi' parit una cosa foras de su tempus su girai peri is festas sardas bendendi libureddus de poesia, in su tempus chi seus de internet e de atrus machìminis; e fortzis a custus lìburus ddis iat a meresci un'imprenta pagu pagu mellus e unu spainamentu prus beni fatu cun arrecramus in sa televisioni mancai. Incapas perou su mercau de custas cosas est smenguendi prus e prus e is editoris puru, mancai atrivius, funt cumintzendi a si ndi screi de sa faina de pubricai cosa in sardu, pagu agiudaus cumenti funt de sa polìtiga e de is mass media. Est su parri cosa mia e speru de mi faddiri. A dda contai giusta pero' est una simana chi no seu tropu otimista mancu deu, apustis de sa "ubriacatura iniziale" a mei puru a bortas mi parit ca sa cosa si bengat unu pagheddu a punta a susu e s'interèssiu po sa lìngua sarda no apat pigau tropu tretu in mesu 'e sa genti. Is scioberus polìtigus de custus mesis no s'ant agiudau, o assumancu a mei no mi funt pràxius, ma custa est un'atra chistioni.
Torrendi a su contu de is libureddus de Tziu Antoni Cucu nc'est su tanti de dd'augurai furtuna e de ddi torrai gràtzias a custu piciocu senegalesu, assumancu po s'essi donau s'ocasioni de arregordai a sa bonànima de Tziu Antoni. Deu, po sa parti mia, cumenti apu intèndiu sa nova mi seu circau is chi tengu in domu de libureddus, paricis cantadas campidanesas, su tiatru de Antoni Garau, "Sa scomùmiga de Predi Antiogu arretori de Masuddas" e atras cositeddas e dd'apu mandau unu saludu a Tziu Antoni: o Tziu Antoni, in su celu siat po totu su beni chi at fatu a sa terra nosta!

Postu de: is4morus a is 09:14 | link | commenti (5)

09/01/2007

ANTONINU GRIFAGNO IN "SARDEGNA CANTA"


Tziu Antoninu Grifagno de Sìnnia notesta at a essi òspiti in su programa de "Videolina" a is 9 oras. Tziu Antoninu est unu de is mellus cantantis sardus traditzionalis chi est cantendi ancora, grandu connoscidori de is cantus de su connotu est famau po sa boxi sua bella e po su tràgiu antigu e amainadori. A chini at tentu s'ocasioni de ddu podi scurtai in Ortacesus, po sa presentada de su lìburu de Bentzon, de siguru nd'at a tenni prexeri a si ddu torrai a scurtai cantendi in sa televisioni.
Sèmpiri arrexonendi de televisioni, in is cidas passadas is canalis de sa "Rai" in su satèlliti ant donau unu bellu servìtziu pròpiu apitzu de s'atòbiu de Ortacesus cun intervistas e aprofondimentus, beni fatu diaderus.
Po is interessaus a is cantus sardus, arregordu chi Tziu Antoninu Grifagno impari a Sandrinu Pau de Cuartu, un'atru cantanti bravu meda, at pigau parti a s'ùrtimu discu de Andria Pisu "Passu 'e tres", bideau e prodùsiu de "Su Bentu Estu".

Postu de: is4morus a is 09:18 | link | commenti (4)

02/01/2007

IMPRÀSSIDUS A GRATIS
Ispirau a sa stòria bera de Juan Mann
 

Custu fiat unu piciocu de Austràlia chi unus cant’annus a oi, no medas, s’agatàt bivendi in Londra e po chistionis personalis chi imoi no si depint interessai, ddi fiat tocau a torrai a movi a logu suu, a Sydney sa capitali de Austràlia. Lòmpiu chi fiat a sa statzioni de is aparèchius no ddui iat agatau a nemus abetendiddu, totu is chi portàt a ingìriu suu ddui teniant parentis o amigus o sposus abetendiddus e pregontendiddus de novas o de cosa chi ndi iant betiu de is logus stràngius anca fiant. Issu nudda, nemus fut andau a dd’arriciri, nisciunus chi dd’essit donau unu bàsidu o un’impràssidu po ddi nai “beni torrau, viagiau beni eis?” o una cosa diaici; nudda. Podeis cumprendi su scoramentu. Giai is cosas de sa vida sua fiant andendi cumenti fiant andendi, mali, e imoi cussa befa puru. E beh, ita fait custu piciocu?, arrìbat a domu sua e si cuncòrdat unu cartellu cun una scrita in ingresu: “Free Hugs”, “Impràssidus a gratis” est a nai. Cumprèndiu? Giai chi in domu sua no nd’iat agatau de genti po ddi fai acatu bellu e po si ddu imprassai, si fiat aprontau cuddu cartelleddu e bessiu nci fut a sa ‘ia a pediri unu pagheddu de afetu a is stràngius peri is arrugas de sa tzitadi. Nci pàssant prus de cuìndixi minutus primu chi una fèmina si ddui acostit anche issu a si ddu imprassai. Agoa ddi còntat ca un’annu innantis, pròpiu in cussa di’, s’ùnicu fillu chi teniat si fiat mortu in un’incidenti de otomòbilis e in cussas oras s’intendiat mali meda arregordendi cussu sciacu ma chi s’impràssidu suu, mancai no si connoscessint, dd’iat agiudada a baliai su dolori e a circai de andai a innantis. De cussu primu impràssidu sighit a nd’arriciri a totu di’ e a s’acabu su piciocu puru no est prus aici tristu che a primas.
In is dis infatu sighit a nci essiri in bidda sua a pediri impràssidus a stràngius ma si organìsat una telecamera po filmai totu e po biri cumenti sa genti pìgat sa cosa. Ndi boddit unu bellu tanti de scenas giai giai cumoventis, si cìrcat una mùsica chi nci potzat dexi cun is màginis e ndi bògat a pillu unu bellu filmixeddu. Apustis gràtzias a su machìmini de internet, custu piciocu pùbricat su filmau cosa sua in unu situ de vìdeus e su filmau de is impràssidus a gratis benit a essi tra is prus bius e pretziaus de totu is filmaus. Ma sa cosa no acàbat innoi. Su filminu praxit meda e no pagu. In atras tzitadis de totu su mundu cumèntzant a fai sa pròpiu cosa, piciocus de natzionis diferentis nci essint in bidda insoru a cartellu in manus, in totus, mancai in lìnguas diversas ddui est sa pròpiu scrita: “Impràssidus a gratis”. E apetotu sa genti dda pìgat a sa matessi manera, aprimu ddi parit una cosa curiosa ma a cabu de pagus minutus medas si spàssiant a si imprassai apari e a s’acabu de sa “giorronada” funt totus prus prexaus de cumenti fiant innantis de custu ingestu de stimatzioni. E aici atrus filmaus de atras biddas e tzitadis de su mundu cumèntzant a aparessi in s’arretza de internet e totus tòrrant gràtzias a cuddu primu piciocu po un’idei aici simpri ma aici forti chi at fatu su giru de su mundu e chi sighit a bivi oi puru.
Cuddu piciocu no si nd’est arricau, antzis nd’at tentu calincunu strobixeddu puru, ca cussu fueddu “a gratis” a certa genti no ddi praxit meda ca nci depint sèmpiri stichiri su dinai in mesu, ma at fatu una grandu cosa ca de s’annùgiu nd’at bogau prexu e cun unu “atrivimentu dilicau” nd’at torrau a bogai a luxi su cuntatu umanu, chi agiumai est carraxau de is cosas frassas de sa vida de oi, e at conchistau totu su mundu.

Postu de: is4morus a is 10:33 | link | commenti (7)