Lìngua e cultura sarda

Su meri de domu

Blogger: is4morus
Nome: Ivo Murgia
Amigau cun su blog friulanu "Il furlanist"

  • Contattami
  • Il mio profilo
  • Linkami

Fotografias

arcapilloni arcapilloni
Vedi altri media

Genias

Funt agiudendi

Feeds

  • RSS 2.0
  • ATOM 0.3
  • Powered by Splinder

Contadori

abisitau *loading* bortas

31/10/2007

LAUNEDDAS
 
 
In Casteddu de su 25 de mesi 'e ladàmini fintzas a su 2 de mesi 'e idas in su Exma ddui est s'amosta de is fotografias de A.F.W. Bentzon. Si nàrat "Nimbus" chi est sa marca de sa motocicreta danesa chi portàt Bentzon po girai sa Sardìnnia e tirai fotografias a is sonadoris de launeddas e a is Sardus. Is annus funt intra su 1950-60 e su scioberu de is fotografias dd'at fatu Uliano Lucas cun Danti Olianas. De biri poita tenit unu grandu interessu antropològicu e finas artìsticu e difatis at a bessiri su lìburu puru cun totu is "scatus" de s'etnomusicòlugu danesu. Totu is scedas ddas agatais in su link.
Bentzon 
Ancora launeddas po domìnigu in Bidda 'e Putzu, de su connotu a is imbentus de oi. Is sonadas de su connotu e is eletroneddas de Franciscu Capuzzi a faci 'e pari po si cunfrontai. A is 11 e mesu presèntant sa manifestada cun Pàulu Tzedda e Franciscu Capuzzi chi ant a arrelatai apitzus de is launeddas de ariseru e de oi, a ora 'e prandi, pràngiu a sa sarda cun frègula e petza a arrustu e a is 5 e mesu sonadas e ballu sardu cun is sonadoris Maxia, Pisu, Melis, Seu e atrus.
Bidda 'e Putzu

Postu de: is4morus a is 09:41 | link | commenti (2)

30/10/2007

fesLìburu consillau
 
 
Disconnotu
F. E. S.
Fueddarxu Eròticu Sardu

Editzionis lìberas
 

Sigumenti chi seus cumbintus chi su sardu siat sa lìngua de totu is cosas de sa vida est giustu puru a pensai chi su sardu siat finas sa lìngua de s'apegu, de sa stima e de su "amori fìsicu". E difatis is bècius nostus cumenti faiant? Chistionendi su sardu dònnia di', no creu chi essint cambiau lìngua po fai cudda cosa! Gei est berus puru ca is Sardus in custas chistionis seus unu pagheddu arestatzus ma no fait a pensai chi is antigus nostus si nd'abarressint sèmpiri citius. In cuddus momentus puru sa lìngua de is Sardus fiat su sardu e duncas fiat una lìngua bona a fueddai de cussu puru, cun is fueddus giustus e pretzisus po dònnia cosa. Duncas chi is fueddus ddus tenemus intzandus, ddus teneus oi puru, sceti ca... aundi diàulu ddus ant cuaus?! In is fueddarxus de sardu no ddui funt, pubricatzionis specializadas deu no ndi connòsciu, is chi ddus connoscint puru custus fueddus no ti ddus scòviant e cumenti depeus fai? Su pagu chi connòsciu deu, dd'apu intèndiu in s'arruga o cun is cumpàngius mius totu a arrogus e a mùssius ma mi benit a punta a susu a pensai chi siat totu ingunis e chi atra cosa no nci nd'apat.
Fintzas a imoi diaici ma cun custa arregorta noa si dda seus sarvada. Siguru ca est unu stùdiu chi dd'iat a minesci de essi amanniau e aprofundiu, finas po su "spìritu" de custa pubricatzioni. No est un'arregorta de fueddus malus o de frastimus e nimancu unu lìburu po arriri ma una circa sèria in d-unu campu "vìrgini" (i est su fueddu giustu diaderus!) chi at connotu pagu, o nudda, interèssiu de is studiosus. Po imoi sa circa s'est firmada a su campidanesu ma abisòngiat a s'augurai chi potzat sighiri in cabesusu puru. Mi potzu maginai is dificurtadis e is strobus chi at a ai tentu s'autori, sceti a s'idea de ndi depi arrexonai cun d-una becixedda de una cosa aici, a mei mi ìntrat su frius! Cali trassas s'at a essi imbentau po cumbinci a unu sardu a chistionai de un'argumentu aici? Fortzis dd'at a essi impromìtiu de no scoviai nudda, ni su nòmini e ni sa bidda o bai circa ita, de una manera o de s'atra dd'at a essi arrennèsciu giai chi nci dd'at fata a pubricai custu traballu. E fintzas po sa cobertina, a agatai una fotografia chi nci dexat no depit èssiri stètiu discantzosu ca in is fotografias puru su sardu est sèmpiri balenti o a cuaddu o a fosili in manus e no basendi a s'amorada!
Iat a tocai a ndi presentai calincunu de custus fueddus ma tòcat unu pagheddu a si dda gherrai cun sa bregùngia nosta e po custa borta at bintu issa.
Tòcat a tenni passièntzia e a si ligi su lìburu po imbucai in d-unu mundu de paràulas chi manixaus prus pagu meda de innantis e chi bolint connotas e imperadas torra.
Ma unu assumancu nci ddu bollu ponni, tanti po cumprendi cumenti seus: prima chi s'italianu si paressit una lìngua prus "gentili" de su sardu, "A fai su doveri" fiat a fai s'amori, cumenti ddi naraus oi. Pagu poesia balla! nudda de gosu o de prexeri, solu unu doveri fiat!
No scieus a chini depeus torrai gràtzias po custa "fatiga", ca s'autori no at tentu coru de si firmai ma giai chi seus sardus nosu puru, fortzis dda podeus cumprendi custa timoria o bregùngia chi at tentu po essi spriculau una chistioni dilicada aici.
Su traballu perou est e atùrat minescidori de grandu aprètziu, dìnniu de alabàntzia fintzas po s'idea originali e atzuda e de brofetu seguru. No ddu sciu chi si depaus augurai chi custu lìburu potzat intrai in su giru de sa scola o una cosa aici ma chi is Sardus si ndi torramus a ponni meri de custu scruxoxu de fueddus cuaus, mali no s'iat a fai, antzis, totu guadangiau fiat.

Postu de: is4morus a is 09:44 | link | commenti (4)

27/10/2007

Un'atra lìtera chi m'est arribada po sighiri a arrexonai de is atòbius de custas diis, de Casteddu a Masuddas. De Marcu Pisano.
 
 
Arrexonendi de arregulas…
 
Ligendi is parrimentus e castiendi a is acontèssius de custas diis, m’est benia gana de nai deu puru unas cantu de cosas. Arrìciu duncas cun prexeri su cumbidu de Pàula e de is atrus a ndi arrexonai innoi.
E nau luegus ca sa sotziedadi no est po nudda obrigada a ponni infatu a sa polìtica linguìstica de sa Regioni, chi no dd'agradessit sa tenta chi issa at pigau.
Imoi serbit chi bèssant arrègulas craras po sa scritura e s’ortografia de su campidanesu, chi afrìmint mellus ancora s’arrègula literària chi giai ddui est e ndi fatzant aina manìvili po is abbisòngius de oi. Iat essi bellu chi una istitutzioni manna traballessit po custu, cun is risorsas intelletualis e materialis suas, e sa fortza propositiva de boxi nodia e autorèvoli (sa Regioni no dd'at fatu.... Provìncia de Casteddu??? Comunu de Casteddu??? Nudda! Universidadis??).
Meda bortas acontessit chi sa "sociatà civile" si movat a sa sola e po prima, e sa polìtica ddi pongat infatu... E aici, una truma de studiosus est traballendi po sa normalizatzioni, sa codìfica de su campidanesu.
Nant ca su problema funt “sas règulas”…. Serbint arrègulas firmas? est berus!
Candu ant a bessiri custas, is aministratzionis, is domus de imprenta, is giornalis, is scritoris, is scolas chi bolint "nero su bianco", ant a tenni unu arriferimentu de sighiri.
Polìtica cantonale? A mimi m’ iat a praxi chi, movendi de custu mòlliu, e de s’arrègula literària logudoresa, s'arribbessit fintzas a una codìfica moderna e sotziulinguisticamenti bona de is bariedadis cabesusesas, poita seu cumbintu chi  is duas normalizatzionis bòlint pentzadas impari, de manera "convergente", a intru de unu  processu solu, ca sa lìngua est una sceti!
Custu bolit nai a lassai po sèmpiri s’idea de s’auniri asuta de unu standard unitàriu, una bandera rapresentativa de totus? … ant a nai…
Comenti si bollat chi siat, is duas cosas mi parit no si ndi ‘òghint is ogus apari: chi ddu at una cosa sigura, fortzis una de is pagus cosas siguras, standard unitariu o nou, est ca nemus bolit e at a bolli lassai is duas traditzionis scritas chi teneus, de ddas fai amanniai in sa modernidadi, in sa scola, de ddas fai cresci e bivi in sa sotziedadi. Poita  funt is lìnguas literàrias, de su connotu, is chi tenint un'arrelata prus strinta cun is fueddadas e is identidadis linguìsticas, oralis e scritas, de sìngulus e comunidadis. Sprigu innui s’arreconnosceus e duncas finas arriferimentu didàticu. No est unu strobbu, no cosa de lassai a imperdi. Ma est una risorsa chi teneus giai, àrburi beni arrexinau, mannu de ndi boddiri frutu.
Unu standard burocràticu unitàriu, cundivìdiu e agradèssiu est una cosa in prus, una punna, unu bisu. Nci eus a arribbai, mi creu. Prus a prestu mi domandu chi custu siat su momentu giustu po ddu fai e sa tenta politica e tècnica scioberada, sa manera mellus de ddu fai.
De siguru, chi is Sardus ant a crei chi sa cosa at a giuai, ca at essi utilosa a su mancu po calincunu impreu simbòlicu, nci eus a arribbai. Ma tòcat a essi prontus fintzas po custu. Po ddui lompi beni mi creu chi serbat a ammanniai sa connoscèntzia, sa cunfiàntza e s’arrispetu aintr’e nosu e is bariedadis nostas. E mi creu chi ddui bollat puru una mediatzioni bera e manna intr’e is duas traditzionis. Sbisurendiddas certu, totu e is duas, de paris manera, cussu at essi su prètziu mannu de pagai. Ma mancu custu atrivimentu ant tentu fintzas a imoi, polìticus e cumissàrius incarrigaus.
Comenti bieis deu no creu chi a si ponni in sa tenta de fai cresci is duas traditzionis siat a arrefudai s'idea de unu standard unicu. Creu perou chi cussa siat sa manera mellus po cumentzai custu processu, po fai acostai torra sa genti a su sardu. Comenti eus a bolli cumbinci a is dudosus, a is chi ant postu sèmpiri barrancus po su recubèru de su sardu e s’intrada sua in sa modernidadi, chi in sa percetzioni insoru ddis segaus finas cussus liòngius mancai dèbilis chi ancora ddus acàpiant a s’identidadi linguìstica insoru? Cussus dd’acàbbant a nci mollai totu e a si ponni de truessu! Mi timu chi sa lìngua sarda no at a lompi a perunu logu si no arrennesceus a cumbinci e a infogai sa classi dirigenti urbanizada, cun polìticas chi ddus allùmint, chi ddis ìntrint sa gana de si fai issus amparadoris de is processus, intamis de ddus fai disapegai e stesiai. Tòcat a ddu cumprendi beni custu!
Ndi ligeus meda de parrimentus crìticus in is giornalis. E fortzis cun tropu superficilidadi meda de custa genti benit bullada che “nemigus de su sardu” tout court. Ma chi allutaus unu pagu de prus ogus, origas e sentidus, no podeus no ligi unu “disagio” prus fungudu, mancai espressau aici, de manera emotiva e “sgramaticada”.
Po dda serrai, deu creu una cosa: ca cantu prus is personis s’intendit siguras de s’insoru, tanti prus s’oberint a s’atru, e tanti prus amànniat in totus sa connoscèntzia e su sentidu de stima e unidadi. In custa manera, aici afortiaus, si faeus fintzas prus prontus, totus, a arriciri bideas noas de ponni acanta, ma no in logu de is atras.
 
Marco Pisano

Postu de: is4morus a is 15:26 | link | commenti

25/10/2007

ESSIDAS

 
Tòcat a pinnigai apari cosa tropu diversa po fai custu post!
Sa primu est su lìburu nou de E. Blasco Ferrer, "Sardo e Italiano a confronto" chi at scritu impari a Giòrgia Ingrassia, Cuec. e chi incìngiat sa "collana" noa de linguìstica sarda "I prontuari della lingua sarda". Unu libureddu piticu ma totu suci chi cumpàrat is duas lìnguas prus importantis in Sardìnnia in custu momentu stòricu, su sardu e s'italianu. Una mirada dda dònant fintzas a is duas macrovariantis de su sardu, campidanesu e logudoresu, sprichendindi su nascimentu e s'arrialidadi de oi.
Ferrer e Ingrassia
Unu cd nou dd'at fatu "Arrogalla" puru, maistu de sonus (Dj) cuartesu chi amistùrat su dub cun d-unu pagheddu de mùsica e de lìngua sarda. Su cd est "Maner' 'e imbentai" e dd'at prodùsiu s'eticheta frantzesa "Les Cristaux Liquident". Mancai deu no sia a totu di' ascurtendi custa mùsica, fortzis est interessanti a sinnalai totu su chi s'est movendi a fùrriu a fùrriu de sa mùsica sarda e su chi pòrtant in conca is giòvunus nostus. E chi candu depint fai cosa s'arregòrdant de sa cultura sarda, a nosu si fait prexeri.
Arrogalla
Custas funt is diis de sa fiera de su lìburu de Macumere, sa prus manna de Sardìnnia. Ddui est su logu po arrexonai de literadura in lìngua sarda puru, chi fiat stètiu pagu pagu de prus o cun prus genti cumbidada, gei no dd'iat fatu mali. Abisòngiat a pretziai perou s'impìnniu e sa gana de no si ndi scaresci de is chi funt scriendi in sardu, e nci nd'at medas e bravus puru, e de no chistionai sceti de cuddus, mancai bravus etotu, chi funt "super-pompaus" de is giornalis. Po is interessaus fait a si ligi su blog ofitziali de sa fiera cun totu is scedas e is fatus chi ddui acontessint.
Blog Macumere

Postu de: is4morus a is 10:20 | link | commenti (1)

24/10/2007

Un'arrelata chi at stèrriu Màssimu Madrigale apustis de su cumbènniu de Masuddas de su 20.
Giai chi seus arrexonendi de Predi Antiogu, si calencunu no si dd'at lìgia ancora sa scomùniga sua, labai ca fait a dd'agatai on line puru. Cracai innoi
Po si ligi is artìculus de s'Unioni e de sa Nuova asuba de Masuddas, cracai innoi
 
 
E Masuddas nàrat ca no a sa limba sarda comuna 
 
Atòbiu mannu, bellu e stravanau su de su 20 de su mesi ‘e ladàmini de ocannu in Masuddas, ca nci fiant assumancus 300 personis ki ndi beniant de dònnia logu. Su tìtulu de custu atòbiu-dibatu fiat ″Predi Antigou, anc’andat sa lìngua sua″.
Masuddas, sa pàtria de su poema in sardu-campidanesu ″Predi Antiogu arretori de Masuddas ", est una bidda de sa Marmidda aundi sa genti, su popolu, fueddat in lìngua sarda. Su Sardu de Masuddas est unu campidanesu sketu, bellu de intendi, ca est mùsica po is origas nostas.
Sa dì, mancai frida, dd’ant callentada is ki ant kistionau de lìngua sarda e standard. At kistionau genti de importu mannu: Gian Giacomo Ortu su presidenti de su ″Comitau Predi Antiogu″, Giulio Angioni su professori de Antropologia, Franco Pilloni su scriidori, Juanni Casciu su lessicògrafu, Franciscu Carlini su scriidori, Antonio Ignazio Garau s’obradori de bilinguismu, Giuseppe Manias de sa biblioteca gramsciana i atrus ki ant donau un’ajudu mannu a cumprendi sa kistioni de sa polìtiga linguìstiga in Sardìnnia. Nci fiat fintzas Tore Cubeddu, su seneghesu dirigidori de s’Ufitziu de sa Lìngua Sarda de sa Provìntzia de Aristanis.
Gian Giacomo Ortu, kistionendi de identidadi, at bòfiu arregordai a totus ki, a dolu mannu, sa libertadi nosta est acabada candu eus perdiu sa batalla de Seddori contras a is cadalanus-aragonesus in su 1409 e ki no ddu at nudda de festai in d-una batalla ki eus perdiu. At fatu cumprendi ki iat a essi mellus a arregordai is batallas ki eus bintu.
Franco Pilloni at nau craramenti ca is macrobariedadis e is sutabariedadis de su Sardu funt sienda e scusorju mannu de sa curtura nosta. Cun pagus fueddus (ma crarus) at scrocorigau sa polìtiga linguìstica de sa R.A.S.. 
A sighiu a kistionai fintzas Juanni Casciu, autori de unu fueddariu de importu mannu, ki at acrarau beni meda duas cosas: sa primu cosa ki at nau est ki sa LSC est sa matessi cosa de sa LSU; sa segunda est ki sa LdM (limba de mesania), aici comenti sa LSU = LSC, no fait a dda imperai ke lìngua ufitziali poita no tenit nì una literadura nì una gramàtiga.
Giuseppe Manias at bòfiu arregordai ki a Gramsci praxiat meda su poema de Masuddas e in is lìteras suas cunsillàt de sighiri a fueddai in Sardu.
Fintzas Franciscu Carlini at scrocorigau sa LSC ca dd’at assimbillada (e tenit fintzas arrexoni) a sa LSU. Carlini at nau perou una cosa de importu mannu meda, una cosa ki jai Eduardo Blasco Ferrer, su professori de Linguistiga sarda, iat torrau a espressai beni in s’atòbiu-dibatu de Cabuderra de ocannu: est a nai ki su contu de sa LSC ki s’iat a porri permiti de otenni una rapresentantzia me in su Stamentu europeu est una grandu faula. Difatis jai Ferrer iat arregordau in Cabuderra ki s’UE imprentat is scritus de unas cantu ‘e minorias in calisisiat bariedadi.
Carlini, Casciu e Pilloni ant fatu una propònnida: a imperai me is comunus e me is scolas sa fueddada de sa bidda, mentris in sa R.A.S., e sceti in bessida, is duas macrobariedadis literarias de su Sardu (su campidanesu e su logudoresu - nugoresu). A Carlini, Casciu e Pilloni, ddis depeus torrai gràtzias po su ki ant nau e po su ki ant prodùsiu, ca funt is babais mannus de sa lìngua nosta.
S’iat a porri nai ki est cumentzada sa furriada democràtica e popolari contras a sa prepotentzia de sa R.A.S.. 

Su 21 de su mesi ‘e ladàmini de su 2007
Màssimu Madrigale

Postu de: is4morus a is 12:14 | link | commenti (5)

23/10/2007

Una lìtera chi m'at mandau Pàula Sanna apitzu de su cumbènniu de su 15 in Casteddu. Pàula ndi tenit prexeri a nd'arrexonai innoi.
 
 
Parrimentus a suba de s’atobiu de lunis a merì de su 15/10/2007:
Lìngua sarda in sa scola: de Casteddu a sa Sardìnnia.
Apariciau de S’assòtziu curturali I Sardi, s’Acadèmia Campidanesa de sa Lìngua Sarda, s’assòtziu intrenatzionali Eurominority, s’Iscola Sarda, Centro studi “Emilio Lussu”.

Saludi a totus,
apu pentzau de scriri de is tantis cosas chi mi funt bènnias a conca s’atru merì ascurtendi is arrelatas de su cumbenniu e calincuna, sigumenti non ci at istètiu modu de ndi fai unu batalla po diavèra (ca su tempus fiat spaciau e ant potziu fueddai in pagus), m’iat a praxi de si domandai de nd’arrexionai, cunfidendi in su disigiu de bosatrus puru de ndi chistionai.
Sa de prima arregionada est custa: a parrimentu miu su cumbenniu est stadu de agredissimentu, assumancu po cumenti est acontessiu, bolu nai sa partecipatzioni de pùbricu mannu, sa presentzia de giai totus is arrelatadoris (amancàt sceti su babbu mannu Prof. Lilliu);
ma beneus a is cosas nadas: po Perdu Perra (presidenti de s’assòtziu europeu Eurominority) i Oresti Pili (assessori a s’Imparu Pùbrigu de su Comunu de Cabuterra) andat beni, poita funt sempri is curridoris de a innantis a fai cumprendi s’importantzia de is bariedadis de su sardu e de prus de is bariedadis storigas e a ddu torrai a nai a forti si si chistionat de scola.
Abisumiu is atrus ant nau cosas bellas medas, ma tantis non fiant apicigadas a su tema de sa scola ebia. E giai chi s’Assesora Mongiu est de grandu cultura, e andat beni, poita ndi cumprendit s’importantzia manna de salvai su sardu, i benisì chi s’arrapresentadori de su parlamentu at fueddau meda de is leis de sa Cuminidadi de s’Europa chi, a parri miu, funt de tenni in grandu atentzioni poita de innia benint is furriadas bincidoras. Ma torru a nai candu si chistionat de scola ci at meda trumbullu ca is imparadoris, po sa magioria, non scint mancu de innui si cumintzada e, addolumannu, chi si nci ponit fintzas s’assessora (chi pariat nendi cosa bonas) a nai cosas trotas cumenti ca sa LSC est “UNA TROVATA GENIALE”, (fintzas e meda!), anca ci paraus?
Comuncas sa cosa prus legia est ca totu andit faci a custu acabu: is bariedadis funt medas e in scola est difitzili chentza de una norma de imparai su sardu, poita chi (torrendi a s’arrelata de Perdu Perra) is letzionis a suba de sa lingua fueddada non important problemas, sa scridura giai, e duncas cali NORMA? Poita fintzas a imoi in sa conca de medas personis ci at a su prus un esempru scéti de norma: sa LSC. 
Duncas po nd’arrexionai impari:
1. Sa NORMA po sa scola non poit essi sa LSC, poita?
Mancai medas pentzint (castiais Prof. Bolognesi!) ca in sa scola si podit tenni unu standard i una norma, chi bolit nai: in su fueddai totus is bariedadis ma in sa scridura arregimentai sa lingua cun sa possibilidadi de imparai su sardu fendi sa diferentzia tra is sonus de is fueddus e su fueddu in sa scridura, custu non est imparu de fai.
2. Cumentzai e portai a innantis una chistioni cun sa scola totu, imparadoris, scientis, prèsidis, aministradura de sa pùbrica imparadura e universidadi, po nai is cosas cumenti funt e arribai ad una craresa de cumenti andat imparau su sardu a is piciocheddus. Po nai ca s’abisongiu prus pretzisu de is imparadoris funt (poita chentza de duda totus, o s’imprus, funt po s’imparu a partiri de sa bariedadi de su logu) sa normas ortograficas e graficas. Imoi nci bolit unu pentzamentu a suba de su mesu e de sa manera po chi traballus giai fatus e liburus de imperai siant connutus e sperimtaus me in sa scola. Medas nant: est totu de fai, de innui cumintzaus, ma no funt frasias beridadosas, ca torru a nai cumenti sa cultura sarda est arrica e, pruscattotu de una literadura, po cumentzai in sa scola pitica seus arricus de is ainas po imparai sa lingua sarda puru e si a traballai de bona boluntadi fessit s’impunnada ci at essi scèti de fai oberai is leis.
Duncas ddi minescit de arremonai torra su Circulu Didaticu de sa Scola Randaccio de fai letzionis in lingua sarda (in totu is materias) ca diaci si sperimentat diavera totu su chi pertocat sa lingua chi ponit problemas, dificultadis ma a mesu insoru arresolvit is chistionis de cumentzu ca s’at a afortiai s’esperientzia. Mi parit ci bolit un esempru chi a custu a ndi ingendrai medas atrus! A totus, traballai beni!

Pàula Sanna

Postu de: is4morus a is 10:39 | link | commenti

22/10/2007

SA CANTADA IN CAPODISTRIA
 
 
Cras in s'arràdiu "Radio Capodistria" ddui at a essi un'aprofondimentu po sa cantada campidanesa cun Michele Mossa, s'etnomusicòlugu e Riccardo Pittau, su sonadori de trumba e cantadori. Su tìtulu de sa puntada est: "Gara poetica nella Sardegna Meridionale". S'ora est a is 6 de a meri' e fait a si dd'ascurtai on line puru.
Radio Capodistria

Postu de: is4morus a is 14:03 | link | commenti

Arrevista consilladaenighimìstica
 
 
"LA SARDEGNA ENIGMISTICA"
Domus de Janas Editore
 
 
Est bessiu su nùmuru 3 de su primu annu de custa arrevista noa, una palestra po ciorbeddus elàsticus, cumenti nant issus etotu. It'est s'idea? Un'idea simpri e bona, unu giornali de giogus de "enigmistica" totu de argumentu sardu, e medas bortas finas in sardu. E duncas ddui est su giogu de is assimbìllus "A faci apari", is "Paraulas in rughe", su labirintu "Donniunu a domu sua", su giogu de is "Umbras cuadas", su giogu de is puntinus "Narami ite ses", is "Cincu pinnicas" po cassai is diferèntzias tra una pintura e s'atra, su mistèriu de sboddicai "Càstia a biri tui" e atrus giogus ancora cumenti e "Bae e chirca", "Preguntas de janas", "A sa biscaina" etc.
Atras pàginis funt po chistionai de cosa sarda, cumenti e "Poetas e poesias", "Contus in figuras", chi presèntant artistas sardus, "Ite novas", "Tundu su ballu" chi chistiònat de mùsica sarda, "A chent'annos" po sa stòria sarda, "Gioga a s'antiga" po is giogus sardus, sa "Festa de su mese" o "Prima s'istranzu" po is stràngius chi ant scioberau de bivi in Sardìnnia.
Bella finas s'idea de donai atentzioni a is pipius cun gioghitus po issus e is "Crosswords for kids" in ingresu, po praticai unu pagheddu custa lìngua. E bella de prus puru sa pensada de donai in strina su giornali a is disterraus sardus peri su mundu, abàstat a sinnalai innui funt e su giornali nci ddis màndat is còpias chi ddis serbint.
Giustu su scioberu de nci ponni pàginis spassiosas de contixeddus de inciascu che a s'oròscupu in sardu, is "Novas de cras", novas de su tempus chi depit benni, "Arrieus impari", "Su mundu de Tziu Pascale" cun botadas togas in sardu e in italianu e s'etimologia, machillota, de is biddas sardas. E su bellu est ca faint arriri diaderus! (Es. "Un'òmini est a su cinema candu bit unu cani castiendu su film in paris a su meri. E narat: ma de a beru su cani est castiendu su film? E su meri: eia! E a nai ca su libru no ddi fut pràxiu!").
Grandu atentu fintzas a sa pubricidadi, de B&B sardus, de produtus nostus, de artistas o de pubricatzionis in sardu o de argumentu sardu.
A ghiai s'arrevista ddui est Pier Sandro Pillonca e si bit. Impari cun issu ddui funt finas Enzo "Libòrio" Vacca chi cùrat su prus de is giogus, Daniele Conti po is disènnius e atrus chi agiùdant po sa parti insoru.
Totu est fatu cun professionalidadi, is giogus funt fatus beni e curaus, sa gràfica est praxili, is fotografias de calidadi bona e sa cosa scrita est de brofetu.
Ma sa cosa mellus est s'idea, nci boliat diaderus una bessida diaici, fata cun custu impìnniu e seriedadi de genti chi est aintru de custas chistionis de annus e annus e chi scit beni su chi est faendi ca connoscit is cosas, chentza de si imbentai un'arti chi no est cosa sua de una di' a s'atra.
In ora bona intzandus a Pier Sandro e a totus po cust'aventura noa chi est incumentzendi, po chi su giornali tengat sa fortuna chi ddi minescit e po chi, a bellu a bellu, potzat fai cuncurrèntzia a calencun'atru, mancai prus matucu e famau, giai chi imoi teneus is nostus de giogus de enighimìstica!
La Sardegna Enigmistica

Postu de: is4morus a is 09:48 | link | commenti (4)

19/10/2007

ARTÌCULU DE MARINELLA LŐRINCZI
 
 
Dònnia borta chi lìgiu un'artìculu de Marinella Lőrinczi ddui agatu sèmpiri cosa interessanti e calincunu imparu de ndi depi boddiri; e no fait a ndi fai de mancu de si ddu sinnalai. Aici etotu cun custu artìculu nou chi est bessiu in "L'Altra Voce".
M. Lőrinczi L'Altra Voce

Postu de: is4morus a is 10:13 | link | commenti (6)

17/10/2007

ARRESPUSTA A SA RAS
 
 
Est bessiu su nùmuru de mesi 'e ladàmini de "La Patrie dal Friûl", in mesu de totu sa cosa interessanti chi ddui est, ddui est finas s'arrespusta mia e de su diretori Dree Venier a su comunicau de sa RAS chi podeis ligi in is link chi si pongu in bàsciu. Funt in italianu ma in s'arrevista funt bessius in "furlan". E difatis mi tòcat a pretzisai ca sa fràsia de cussu comunicau no ndi dd'ant pigada de "La Patrie dal Friûl" de cabudanni cumenti ant scritu ma de custu blog, giai chi s'arrevista pùbricat in friulanu sceti, fortzis ndi ddis pariat mali a nci ponni su link giustu po no mi fai tropu pubricidadi!
Imoi "La Patrie dal Friûl" at a pediri a sa RAS de pubricai custas arrespustas in su situ insoru.

S'arrespusta mia
 
Lusingato di aver suscitato le attenzioni della Regione Sardegna tramite questo comunicato stampa, rispondo volentieri.
Tralascio di commentare i risultati della ricerca sociolinguistica dei quali ragioniamo, ritenendo sia compito degli specialisti ma è inevitabile notare come nel comunicato si sostituiscano i termini “forma scritta unica” con “Limba Sarda Comuna”, facendo credere che nel questionario si chieda ai Sardi se siano o no favorevoli alla LSC, cosa che non è assolutamente. Nella ricerca non si parla mai di LSC. Il consenso pro LSC è cosa che ha voluto vedere l’autore del comunicato. Nei commenti si legge invece che i Sardi sono favorevoli a varianti linguistiche esistenti, come nello spirito della 482 d’altronde, e non a standard fatti a tavolino.
Causa questioni di spazio, non è stato possibile argomentare le mie opinioni. La frase incriminata non è una lettura della ricerca ma la mia visione della questione della standardizzazione. Non solo però. Chi ha seguito il dibattito di questi anni sa che le voci contrarie sono state parecchie, in tutti gli ambiti. Clamoroso il caso del convegno di Capoterra (CA) di alcuni mesi fa, dove i più grandi linguisti sardi Prof. Eduardo Blasco Ferrer della Università di Cagliari e Prof. Massimo Pittau dell’Università di Sassari, hanno criticato aspramente il modello di standard proposto, proponendo a loro volta una soluzione, più moderna e democratica, di standard a doppia norma. Altrettanto interessante e rivelatore, l’intervento del Prof. Mario Puddu, membro della commissione che ha prodotto la LSC, che dimessosi in polemica con la politica linguistica regionale, dichiara di dissociarsi dalla stessa perfino denunciando diverse scorrettezze. Numerosi gli altri interventi critici di poeti, scrittori, insegnanti, operatori della lingua etc. ma per sapere queste cose ai convegni bisogna andarci.
Concludendo, l’idillio pro LSC che si vorrebbe esportare pare davvero poco aderente alla realtà. Personalmente non ho abiure da fare, anzi. Ringrazio la rivista per l’ospitalità e garantisco il mio impegno futuro per una politica linguistica possibile, molto diversa da quella attuale.
 
S'arrespusta de Dree Venier, su diretori de "La Patrie dal Friûl"
 
Ringrazio Ivo per aver accettato di rispondere. C’è stato un errore da parte nostra: è saltato un a capo che poteva aiutare ancora di più a comprendere che gli ultimi due periodi non fossero legati al commento sulla ricerca. Per quanto riguarda la questione, i rilievi di Ivo Murgia non sono di tipo personale ma giornalistico: testimoniano una situazione che esiste – e che vengono precisati ancor più puntualmente nella replica - tanto che gli echi sono giunti fino a noi da parecchio e che ne parla anche Sergio Salvi, intervistato nello stesso numero. Gli stessi tono e argomentazioni della lettera, comunque, ne sono conferma. Il compito di un giornale è quello di raccontare la realtà, non di inventarne di idilliache, di mostrare i problemi perché siano discussi e risolti. Detto questo l’augurio di noi friulani e della intera redazione è che si arrivi alla creazione di una Lingua Sarda Comune che soddisfi tutti, ma la risoluzione deve essere il dialogo. Speriamo di essere riusciti a contribuirvi.
 
Art. La Patrie cabudanni; Comunicau RAS; Cumbènniu Cabuderra; Comunicau M. Puddu; Situ nou La Patrie

Postu de: is4morus a is 16:22 | link | commenti (1)