Ivo Murgia

29/02/2008

UNA PARIGA DE INTERNET

In su logu web de s'ofìtziu de sa lìngua sarda de Scalebranu ant pubricau unu stùdiu stravanau apitzus de is nòminis de logu de sa bidda, is bixinaus e su sartu. Su traballu dd'at fatu Sergi Arba i est interessanti diaderus. Merescimentu mannu at tentu s'ofìtziu de Scalebranu po custa e atras fainas de brofetu chi est mandendi a innantis. S'operadori de Scalebranu est Bruna Siriu.
Scalebranu Toponomàstica

In su situ de is disterraus sardus un'atra tradusidura in sardu de Francu De Fabiis, connota meda ca de pagu nd'ant fatu unu film puru, 'Monsieur Ibrahim e i fiori del Corano'. O Francu, giai chi ses bonu a fai custu traballu poita no pensas de ndi fai una cumpreta de furriadura, in logu de sighiri diaici totu a acodeddus a acodeddus. Ti pigas unu lìburu de un'autori chi s'est mortu de diora, ddu inghitzas e dd'acabas, aici si iat a podi pensai de ddu pubricai puru.
Francu Ibrahim

Is de 'Sardegna Radio' ant ghetau su bandu po unu discu de Maria Carta chi ant torrau a pubricai, 'Umbras'. Est un'arregorta de autoris sardus de s'800 chi fiat giai bessiu unus 30 annus a oi. Sa presentada est de Àngiulu Branduardi.
Maria Carta Umbras

Is sperimentus cun is eletroneddas de Franciscu Capuzzi funt andendi a innantis. Labai in su liòngiu in bàsciu, ghitarra elètrica i eletroneddas sonendi impari. A mei m'est parta una cosa a sa moda de Alan Stivell in is annus '70. Alan Stivell est unu grandu arpista brètonu chi giai giai a solu nd'at torrau a strantaxai su connotu de s'arpa cèltica, finas cumponendi cosa noa chi oi est su 'connotu nou' de s'arpa cèltica.
Eletroneddas ghitarra

Postu de: is4morus a is 09:38 | link | commenti (4)

27/02/2008

VERSADA IN CASTEDDU

Cenàbara su 29, a is noi oras ande s'assòtziu 'Don Chisciotte', Bia Santu Giacu 117, Biddanoa - Casteddu, ant a fai una cantada campidanesa a ghitarra cun is cantadoris Pàulu Tzedda, Tanieli Filia, Omeru Atza, Rossanu Mereu e Antoni Grifagno; a sa ghitarra Luca Tiddia.
Aparìciant is piciocus e is piciocas de sa scola casteddaja de poesia sarda.
Su manifestu ddu podeis biri innoi

Postu de: is4morus a is 10:21 | link | commenti (7)

26/02/2008

IGNAZIO BUTTITTA IN SARDU

'Lìngua e dialetu' est una de is poesias prus connotas de Nàssiu Buttitta, fortzis su poeta in sitzilianu prus mannu de su sèculu passau. Stimau in Sitzìlia de su pòpulu, de is atrus poetas e finas de sa crìtica, est connotu foras de s'ìsula puru ca dd'ant tradùsiu in paricis lìnguas de su mundu, fintzas minoritàrias.

Deu, po sa parti mia, mi seu pigau su stentu de dda furriai in sardu ma po s'idea m'est doveri a torrai gràtzias a Dree.

Chi si dda boleis ligi in sitzilianu e in ingresu dda podeis agatai innoi.

Lìngua e dialetu

Unu pòpulu poneiddu in cadenas
spollaiddu
tupaiddi sa buca
est lìberu ancoras.

Pigaindeddi su traballu
su passaportu
sa mesa aundi pàpat
su letu aundi dormit,
est arricu ancoras.

Unu pòpulu
bessit pòburu e tzeracu
candu ndi ddi fùrant sa lìngua
chi dd'ant lassau is mannus suus:
est pèrdiu po sèmpiri.

Bessit pòburu e tzeracu
candu is fueddus no àngiant fueddus
e si nci pàpant apari.
Mi ndi seu acatau imoi,
chi seu acordendi sa ghitarra de su dialetu
chi nc'est perdendi una corda dònnia di'.

In su interis chi seu tzapulendi
sa tela imbremigada
chi ant tèssiu is antigus nostus
cun sa lana de is brebeis sitzilianas.

E seu pòburu:
tengu su dinai
e no ddu potzu spendi;
is prendas
e no ddas potzu arregalai;
su cantu
in sa càbia
a alas spitzadas.

Unu pòburu
suendi is titas frunzias
de una mama chi no est sa sua,
chi ddi nàrat fillu
po si nd'arriri.

Nosu gei dda tenemus, sa mama,
si dd'ant furada;
portàt is titas a funtana de lati
e nc'ant bufau totus,
imoi ddui spùdant.

S'est aturada sa boxi de issa,
s'acentu,
sa noda bàscia
de su sonu e de sa chèscia:
custus no fait a si ndi ddus furai.

S’est aturau s’assimbillu,
s’andadura,
is ingestus,
is lampus in is ogus:
custus no fait a si ndi ddus furai.

No fait a si ndi ddus furai,
ma s'aturaus pòburus
e òrfunus su pròpiu.

Postu de: is4morus a is 09:22 | link | commenti (2)

23/02/2008

200 ANNUS DE SA DISPIDIDA DE ANGIOY

Oi 200 annus si moriat Giuanni Maria Angioy. Deu no seu bonu e mancu mi praxit a fai grandu discursus o 'apologias' de calincunu, finas ca po Angioy etanti iat a tocai a essi connoscidoris de is acuntèssius stòricus, e deu no seu unu stòricu ni apu studiau custas cosas. No m'est partu mancu berus intzandus candu Amos Cardia ariseru m'at mandau su de ses capìtulus de su lìburu cosa sua 'S'italianu in Sardìnnia' anca chistiònat pròpiu de Angioy. Sa manera mellus de dd'arregordai duncas est de si fai ligi a bosatrus puru custu capìtulu de sa stòria nosta, contada in sardu e cun fintzas una mirada a sa lìngua sarda de intzandus.

Sa stòria nosta apu scritu, ca cumenti at nau calincunu chi ndi scit prus de mei, a Angioy puru nci ddu bolint stichiri po s'amarolla in sa stòria italiana fintzas candu no nc'ìntrat nudda. E manera de si cunfundi puru!

Gràtzias a Amos po custa bella pensada chi at tentu e antzis giai chi nci seu, nd'aprofitu po si sinnalai atras duas fainas de lìngua sarda de Amos. Est a nai is situs in sardu e chi funt giai on line de is comunus de Sìnnia, chi est bidda sua, e de Nuràminis anca est traballendi cumenti e operadori de s'ufìtziu de sa lìngua sarda. Beni fatu custu puru!

Po nci dda girai in brulla, ca a essi tropu sèrius puru àndat mali, custu post ddu podemu intitulai 'Tres de Amos' ca apu fueddau de tres fainas in sardu de Amos e po stroci s'atru post miu 'Duas de Perdixeddu'. Fiat po donai ocasioni a Perdu Perra, amigu e collega de Amos. Is piciocus gei no s'ant a ofendi ma at tocau a donai sa precedèntzia a Angioy, ca gei ddi minescit, ma mi iat a essi pràxiu a ponni unu pagheddu de fogu intra Amos e Perdu chi cuncòrdant aici meda chi parint sposus!

Ma lasseus su brullai e torreus a is cosas nostas. Labai is situs in sardu chi s'apu nau e su capìtulu de Angioy de su lìburu de Amos.

Sìnnia ; Nuràminis

Postu de: is4morus a is 09:39 | link | commenti (3)

22/02/2008

SU 21 DE FRIAXU DE SU 2008

Ocannu est s'annu de is lìnguas de minoria, ddu nàrat su Unesco, e ariseru fiat sa di' de sa lìngua 'madre', chi innoi in Sardìnnia iat a depi essi su sardu. Apu nau iat a depi ca no est siguru mancu cussu a bortas.
Calincuna cosa est sutzèdia? poita deu no mi ndi seu acatau de nudda. At a essi po farta mia, de siguru.
Cumenti si siat, deu etotu no apu fatu nudda, no apu afestau nudda. Apu castiau in internet si ddui iat cosa de interessu ma mi parit ca no ndi ddui iat. Sissi, calincuna 'decrerada de printzìpiu' gei dd'apu agatada, un'arriu de fueddus cumenti ddi nàrat s'amiga mia Crara Perra. Sa mellus parti de custas decraradas fiant brandixeddas diaderus, finas sa de s'Unesco, e sa cosa fata o de fai totu in su 'limbu de is intentzionis bonas'. At a essi puru, ca a mei totu custus fueddus no mi incàntant e prefèrgiu de prus a biri sa cosa fata e a chistionai de cussu chi no a arrexonai a fortza de 'iat a tocai a fai custu o eus a depi fai cudd'atru' a sa politichesa la'.
Passada nc'est e deu, nosu, is chi si interessaus de sa sorti de custa lìngua nosta e miraus a is atras puru, sigheus a fai su chi acudeus a fai cun gana bona, fintzas candu s'iat a cumbenni de prus a si ponni a fai atra cosa o candu a palcu ddui àrtziat calincunu de cuddus chi nant chi iat a tocai a fai custu e iat a tocai a fai s'atru, po su sardu o po un'atra cosa cali si siat; e ndi pìscant s'apràusu puru.
E ita boleis a ddi fai? sa passioni est passioni, e una batalla de tzivilidadi est una batalla etotu, e bincit custas cosas puru. E intzandus eus a sighiri a fai su chi seus faendi, beni o mali chi siat, giai chi si nd'arregordaus dònnia di' de su sardu, chentza de castiai su calendàriu.
E gei seu sèriu custa borta! Bonu annu de is lìnguas de minoria a totus!

Postu de: is4morus a is 09:04 | link | commenti (1)

21/02/2008

SCALEBRANU E SA POESIA

In sa pàgini web de su comunu de Scalebranu ant pubricau su lìburu de sa primu editzioni de su cuncursu literàriu in lìngua sarda 'Scalebranu e sa poesia'. Ddui funt contus e cantzonis, is chi ant bintu e is chi ant partetzipau a su cuncursu.

In mesu de totu sa cosa interessanti chi ant pubricau, ddui seu deu puru cun d-unu contixeddu miu.

Is chi si ligint custu blog dònnia intanti, ddu connoscint giai, po totu is atrus, spassiaisì cun custu contu e cun totu is atras òperas de su lìburu, ca a ligi in sardu si fait sèmpiri beni e fait beni finas a sa literadura sarda (chi bolit nai in lìngua sarda)!

Lìburu Scalebranu

Postu de: is4morus a is 09:13 | link | commenti (3)

19/02/2008

SU FRIULI IMPUNNIAU

Est de custas diis sa nova chi su guvernu italianu at 'impunniau' sa lei apitzus de sa defensa de su friulanu cun sa 'scusi' de sa 'incostitutzionalidadi', cosa chi parit prus 'idiològica' chi no 'tènnica'.

Cumenti dd'ant pigada in su 'Friul'? Gei si dd'abetànt custa 'trassa ultranatzionalista' ma sa delusioni no est pagu. Abisòngiat a torrai a si ndi strantaxai luegus perou e a pensai de aderetzai su chi est trotu, che a sèmpiri. Cun is ideas e is argumentus de una batalla culturali chi oi est de is Friulanus ma chi nosu Sardus connosceus beni e chi unu cras iat a podi essi de nosu.

E finas cun sa polìtica, candu nci nd'at polìticus de balia.

In su blog de Christian Romanini ddui agatais una bella arrassìnnia de imprenta e cumentus asuba de custa chistioni, e in su de Sandri Carrozzo unu post spassiosu po torrai a agatai cuddu spìritu chi serbit in custas ocasionis.

Nosu, po sa parti nosta, speraus in bonu po is amigus friulanus e po totu is lìnguas de minoria italianas, europeas e de cali si siat logu de su mundu.

Christian Romanini ; Sandri Carrozzo

Postu de: is4morus a is 08:35 | link | commenti (1)

18/02/2008

PRESENTADA BANDERA

Custa cenàbara in Casteddu a is 6 de meri' in sa domu de is studiantis - sala Cosseddu, ant a presentai su lìburu nou de Franciscu Sedda 'La vera storia della bandiera dei sardi', Condaghes. Ddui ant a essi Sedda etotu, Pràcidu Cherchi, Stèvini Pira e 'Idu Biolchini.

Franciscu Sedda est docenti de s'universidadi de Roma e unu polìticu indipendentista impinniau in milli batallas po sa terra sua.

Presentada ; Condaghes

Postu de: is4morus a is 09:44 | link | commenti (2)

15/02/2008

BIDDAMBRESSI

Custa est sa cantzoni de Biddambressi
sa cantzoni de cuddu chi àndat a bellu
mancai tenendi pressi
e sa cantzoni de cudd’atru abistu meda
chi allogàt s’orbaxi e nci fuliàt sa seda.

De chini a s’ora ‘e scapai incumìntzat a traballai
de is chi pèsant a mesudi’ ca depint fai su pani
de s’angionedda chi cuncòrdat cun merxani
de chini còmporat a caru e bendit a baratu
de su cani fastigendi cun sa gatu.

E finas de s’arrùndili chi nd’arrìbat in s’ierru
de su scritu miu chi printzìpiat cun s’acabu
aundi su fillu si cumprendit cun su babu
a sciacuai sa conca a su molenti est afàriu bonu
e su silèntziu arretùmbat prus de su tronu.

Ghetendi a su cafei unu chilu ‘e tzùcuru
cussu bessit sèmpiri prus marigosu
a chini est fadiau no ddi dexit arreposu
e a chini est bagadiu no si bolit sposu.

In bidda, innia est prus acanta de innoi
e acapiaus is bois apalas de su carru
poita est un’antiga costumàntzia
e sa forma còntat prus de sa sustàntzia.

Teneus in grandu contu s’amistadi
is amigus coralis no si podint biri apari
e bisòngiat chi bivant in soledadi.

Donniunu si pìgat una busta prena
andendisindi a su mercau, e ndi dda tòrrat sbuia
a chini strantaxendindi domu sua, càstiat sa mia
deu puru pesau in Biddambressi
apu ghetau soleta primu primu
e pustis no mi frimu ca is fundamentas depu sgavai.

E it’ est chi murrungiais totu cantus seis?
no ddu scieis ca in Biddambressi seus diaici?
prima si apaxiaus e apoi certaus
prima smarteus e agoa papaus
prima si imbriagaus e infatu bufaus
prima acabaus e intzandu cumentzaus.

Po cussu cunforma a su nostru usu
chi si praxit ligeisidda a fundu a susu!

Postu de: is4morus a is 10:16 | link | commenti (7)

14/02/2008

DUAS DE PERDIXEDDU

Labai duas fainas chi at cuncordau Perdixeddu Perra chi est sèmpiri morighendi cosa sarda:

Sa primu est in d-unu situ internatzionali i est po su cani pertiatzu, un'arratza de cani sardu sardu connotu de sèculus e sèculus e chi oi est torrendisindi a pigai su tretu chi ddi merescit, impari a is atras arratzas sardas 'autòtonas'.
E giai chi nci seu, nd'aprofitu po si sinnalai, a is chi bolint aprofundiri sa chistioni, su traballu de Roberto Balia 'Canis Gherradoris' chi fuèddat pròpiu de custas cosas.
Cani Pertiatzu ; Canis Gherradoris

S'atra est unu traballu de botànica cun d-unu fueddarieddu sardu-italianu.
Una faina chi ant cuncordau in sa scola de Su Masu cun s'agiudu de Amos Cardia e Perdu Perra.
Su Masu matas

Su meri de domu

Cumentus

Fotografias

Amigus

Mesis

Genias

Funt agiudendi

Feeds

Contadori